Nowela
Polecane strony:
Nowela to gatunek epicki, pisany prozą. Utwór jest krótki, akcja i fabuła – jednowątkowa, bardzo zwarta i precyzyjna. Nowela nie zawiera komentarzy i refleksji autora, jest przejrzysta, prosta i spójna. W noweli nie można dopatrzyć się wątków pobocznych, czy jakichś niezwiązanych z akcją epizodów. Wszystko jest podporządkowane głównemu wydarzeniu lub podstawowemu motywowi utworu, a motyw ten często zawarty jest już w tytule noweli, np. „Kamizelka” Bolesława Prusa. Zakończenie akcji – rozwiązanie często dość zaskakujące, zawiera pointę. Taka konstrukcja jest określana „teorią sokoła” – od tytułu noweli Giovanniego Boccaccia. Nowele pisane były już w epoce antycznej, w średniowieczu w formie ich powstawały żywoty świętych i anegdoty, a XIV wiek z najsłynniejszym ich twórcą, wcześniej wspomnianym, Giovannim Boccaccio („Dekameron”), to okres uznania noweli jako gatunku literackiego. Największą popularność zdobyły dopiero w XIX wieku, pojawiły się wówczas nowele fantastyczne, nowele grozy, sensacyjne, a następnie realistyczne i naturalistyczne. Za najsłynniejszych nowelistów uznawani są Aleksander Puszkin, Edgar Allan Poe, Antoni Czechow, Lew Tołstoj. Znani polscy pisarze, którzy w dorobku swojej twórczości mają wiele nowel, to Henryk Sienkiewicz (np. „Sachem”, „Latarnik”), Bolesław Prus (np. „Kamizelka”, „Katarynka”), Maria Konopnicka (np. „Dym”, „Nasza szkapa”), Eliza Orzeszkowa (np. „Dobra pani”) i Stefan Żeromski (np. „Siłaczka”).
Strony, które warto odwiedzić: