Satyra
Polecane strony: korepetycje księgowy walentynki
Satyra, zarówno w czasach dawnych, jak i obecnie, to utwór krytyczny, ośmieszający czyjeś zachowanie, postępowanie, przekonania. Autor, używając ostrego, ciętego języka, dotkliwie, komicznie i ironicznie często wyolbrzymia lub przeobraża w sposób karykaturalny cechy zjawiska i zachowanie. W takiej krytyce autor narzuca nam swoje sposoby myślenia, przekonania pewnych grup lub elity rządzącej, a, choć treść wykazuje negatywny stosunek autora do istniejącego stanu rzeczy, to jednak nie zawiera poprawiających ten stan metod postępowania. Można wyróżnić satyrę konkretną, dotyczącą sytuacji lub osób realnych, oraz satyrę abstrakcyjną, gdy poruszane są problemy uniwersalne. Satyry znane były już w antycznej Grecji jako element komedii, lub występujące w satyrze mennipejskiej. Osobnym gatunkiem stały się w literaturze Rzymu – były to już wiersze o swobodnym sposobie wypowiedzi na tematy polityczne, osobiste, artystyczne, a wzorce Horacego, Juwenalisa czy Warrona przetrwały do końca XVIII wieku. W tym czasie wśród piszących klasyczne satyry wymienia się również naszych poetów, Ignacego Krasickiego i Adama Naruszewicza. Następne lata to zanik satyry jako osobnego gatunku i pojawienie się wielu tekstów satyrycznych, zwłaszcza dzięki prasie (np. słynne pisma satyryczne - Mucha, Kolce, Szpilki) i powstawaniu kabaretów – Zielony Balonik, Qui pro Quo, Piwnica pod Baranami i inne. Utwory satyryczne ze względu na poruszaną tematykę można podzielić na kilka rodzajów:
- społeczno-obyczajowe – wyśmiewanie przesądów, obyczajów, mody
- polityczne – krytyka wadliwego działania instytucji publicznych
- osobiste – atakujące pojedyncze osoby publiczne
- literackie – ośmieszające mody, konwencje literackie, style i twórczość politycznych pisarzy.